panel 2

Activiteiten

De opdracht van de RSZ – de sociale bijdragen innen, beheren en verdelen – is een complex proces dat uit een groot aantal activiteiten bestaat.

Werkgevers identificeren

Aan iedere onderneming die voor het eerst personeel in dienst neemt, kent de RSZ de hoedanigheid “werkgever” toe. Dit is de ‘identificatie’ en het is doorgaans het eerste contact tussen de RSZ en een onderneming. Elke werkgever wordt geregistreerd in het ‘Werkgeversrepertorium’, dat door de RSZ wordt beheerd. Ook sommige buitenlandse werkgevers (bijvoorbeeld ondernemingen die personeel in België detacheren) krijgen van de RSZ een identificatienummer. De RSZ-gegevens worden automatisch doorgegeven aan de Kruispuntbank van Ondernemingen.

De identificatie in cijfers

De aangiften registreren en controleren

Een werkgever moet een werknemer die bij hem in dienst komt, via de Dimona-aangifte melden bij de RSZ. Aan het einde van een kwartaal moet hij de lonen en arbeidstijden van zijn werknemers aangeven via de DmfA. De RSZ registreert en controleert de gegevens uit die aangiften en zet eventuele fouten recht. 

De RSZ registreert en controleert ook de gegevens van buitenlandse werknemers die in België komen werken, onder meer via de Limosamelding.

De gegevens uit de aangiften worden via de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid naar de andere instellingen van de sociale zekerheid gestuurd. 

De registratie en controle van aangiften in cijfers

De naleving van de regels controleren en werkgevers ondersteunen

Via onderzoeken van zijn sociale inspectiedienst gaat de RSZ na of ondernemingen hun sociale verplichtingen nakomen, zodat de financiering van de sociale zekerheid en de rechten van de werknemers en sociaal verzekerden gewaarborgd blijven.

De bedoeling van een onderzoek kan bijvoorbeeld zijn om de gegevens uit de aangiftes te verifiëren. Het initiatief kan uitgaan van de RSZ zelf, van andere instellingen (bijvoorbeeld het RIZIV) of van het gerecht. De werkgever of de mandataris worden altijd op de hoogte gebracht van het doel van de controle en het verloop van de procedure.

Ook de erkende sociale secretariaten en sociale dienstverrichters worden op diverse manieren gecontroleerd.

Behalve een controlerende vervult de RSZ via zijn sociale inspectiedienst ook een ondersteunende rol. Zo informeert hij werkgevers, werknemers, hun vertegenwoordigers of hun mandatarissen over de wetgeving, die voortdurend in beweging is. Werkgevers kunnen altijd bij een van de provinciale kantoren aankloppen voor meer informatie over de regelgeving of voor hulp bij het invullen van hun aangiften.

De RSZ-inspecties in cijfers

Overzicht van de provinciale kantoren

Sociale fraude bestrijden

Ook de bestrijding van sociale fraude is een opdracht van de RSZ. Daarvoor werkt de sociale inspectiedienst van de RSZ vaak samen met de gerechtelijke instanties en de andere inspectie- en opsporingsdiensten.

De strijd tegen de sociale fraude bestrijkt een breed scala aan fenomenen:

  • netwerken van ondernemingen en personen die de fraude organiseren
  • sociale dumping en de economische uitbuiting van personen (mensenhandel)
  • schijnstatuten (schijnzelfstandigen en schijnwerknemers)
  • sociale spitstechnologie

Om sociale fraude op te sporen, maakt de RSZ-inspectie onder meer gebruik van geavanceerde technieken zoals datamatching, datamining en predictive analyses.

De strijd tegen de sociale fraude in cijfers

De bijdragen innen

De RSZ ziet erop toe dat werkgevers de sociale bijdragen correct en tijdig betalen. De ontvangen sommen worden op de individuele rekening van de werkgever geboekt. Werkgevers worden regelmatig over hun rekeningstand geïnformeerd.

Als betaling uitblijft, zal de RSZ in eerste instantie proberen de bijdragen via administratieve weg in te vorderen – via herinneringen of eventueel via een afbetalingsplan. Als dat geen resultaat oplevert, volgt de fase van de gerechtelijke navordering, waarin de RSZ een uitvoerende titel zal proberen te verkrijgen (vooral een dagvaarding voor de arbeidsrechtbank of een dwangbevel). Wordt die niet nageleefd, dan gaat de RSZ over tot de tenuitvoerlegging van de uitvoerende titel. Soms staat de RSZ onder bepaalde voorwaarden plannen voor de aanzuivering van de schuld toe tot opschorting van de tenuitvoerlegging. 

De inning van sociale bijdragen in cijfers

De sociale zekerheid financieren

De RSZ zorgt voor de financiering van de instellingen van sociale zekerheid – zowel de instellingen die deel uitmaken van het Globaal Beheer als de andere instellingen en fondsen. 

De instellingen die onder het Globaal Beheer vallen (RVP, RIZIV, Famifed, FAO, FBZ, RVA en het stelsel van de zeelieden) worden gefinancierd naargelang hun financieringsbehoeften op dagbasis. Daartoe gebruikt de RSZ de opbrengst van de globale bijdrage, van de loonmatiging, van de specifieke bijdragen, van de rijkstoelagen, van de alternatieve financiering en van de overdrachten afkomstig van andere instellingen van sociale zekerheid. Als de ontvangsten ontoereikend zijn om de kasbehoeften van de instellingen te dekken, wordt er geld geleend om het tekort te financieren. 

De instellingen en fondsen van sociale zekerheid die geen deel uitmaken van het Globaal Beheer, worden door de RSZ gefinancierd met voorschotten op het kwartaalresultaat, op basis van de opbrengst van hun respectieve bijdragevoeten (sectorale bijdrage). Het gaat dan om de RJV, het Fonds voor Sluiting van Ondernemingen, de Fondsen voor Bestaanszekerheid, de Fondsen in het kader van de tweede pensioenpijler en het betaald educatief verlof. 

De financiering van de sociale zekerheid in cijfers

Het publiek informeren

Als openbare dienst neemt de RSZ allerlei initiatieven om zijn informatie en diensten aan te bieden aan de buitenwereld.  

De informatievoorziening voor burgers en (vooral) ondernemingen verloopt vaak via het portaal van de sociale zekerheid. Ondernemingen vinden er alle informatie over de reglementering en het gebruik van de eletronische aangiftesystemen.

Dankzij de gegevens uit de werkgeversaangiften is de RSZ is een waardevolle bron van sociaal-economische cijfers. Via deze website, nieuwsbrieven en persberichten worden die cijfers en tendensen meegedeeld aan het publiek. De RSZ kan ook - bijvoorbeeld op verzoek van de regering - statistische analyses op maat verstrekken.

De RSZ stelt zijn expertise ook ter beschikking van de wetgever en kan indien nodig wetten en besluiten helpen voorbereiden, of advies geven over wetsvoorstellen.

Sommige gegevens uit de aangiften (bijvoorbeeld over de status van de werkgever) worden in de vorm van een attest afgeleverd aan burgers en ondernemingen.

De publieke dienstverlening in cijfers

Optreden als Fonds Sociale Maribel voor de overheidssector 

De Sociale Maribel is een regeling die non-profitorganisaties recht geeft op een vermindering van sociale bijdragen om de tewerkstelling te bevorderen. 

De bedragen die door deze maatregel vrijgemaakt worden, gaan naar een Fonds Sociale Maribel, dat financiële tussenkomsten voor extra personeel toekent aan organisaties in een bepaalde sector. Voor de sector van de plaatselijke en provinciale besturen is het de RSZ die optreedt als Fonds Sociale Maribel.

Het project “Vorming 600” organiseren

De RSZ is ook verantwoordelijk voor de organisatie van het project “Vorming 600”. Dat biedt de mogelijkheid aan werknemers uit de federale gezondheidssector om, met behoud van loon, een opleiding te volgen van maximum 3 schooljaren tot bachelor in de verpleegkunde (A1) of gegradueerde verpleegkundige (A2).

Meer over het project "Vorming 600"

De Overzeese Sociale Zekerheid organiseren

Voor expats bestaat er in België een facultatieve verzekering, de OSZ of Overzeese Sociale Zekerheid, die de belangrijkste gebieden van de sociale zekerheid dekt. De RSZ (vroeger de DOSZ) behandelt de aanvragen tot aansluiting bij deze verzekering, geeft uitleg aan klanten en geïnteresseerden, en zorgt ervoor dat de pensioenen en uitkeringen tijdig worden uitgekeerd.

Meer informatie over de Overzeese Sociale Zekerheid 

^ Back to Top